EP02-08

10 października 2020 |Jarocin| EP02-08 stoi na terenie Muzeum Parowozowni Jarocin.

Po zakończeniu II wojny światowej przystąpiono do odbudowy naszego kraju, w tym także kolei. Powstający na nowo z gruzów przemysł nie był jeszcze w stanie dostarczyć pojazdów trakcyjnych – wykorzystywano głównie lokomotywy pozostawione przez okupanta – czyli w praktyce wyłącznie parowozy. Odbudowa Warszawskiego Węzła Kolejowego zakładała przywrócenie tam trakcji elektrycznej – obecnej tam od 1936 do 1939 roku. Oprócz zamówień kompletnych lokomotyw w szwedzkim koncernie ASEA (EP03) PKP zakupiło w wielkiej Brytanii min. wyposażenie elektryczne dla ośmiu elektrowozów. Projekt konstrukcji mechanicznej, adaptacji osprzętu do krajowych warunków i koncepcję nowej serii opracowało Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Taboru Kolejowego (CBKPTK), zaś produkcję powierzono Państwowej Fabryce Wagonów „Pafawag” we Wrocławiu. Pojazd oznaczono typem 1E. Nadwozie było całkowicie metalowe, spawane. Dwukabinowe nadwozie mieściło w centralnej części szafę elektryczną wysokiego napięcia, po każdej jej stronie umieszczono przedziały oporów rozruchowych oraz wentylatorów i przetwornic. Lokomotywa oparta była na dwóch dwuosiowych wózkach o spawanej konstrukcji z widłowym prowadzeniem zestawów kołowych i dwustopniowym odsprężynowaniem – za pomocą sprężyn piórowych i śrubowych.
W pierwszych siedmiu lokomotywach zastosowano szwedzkie silniki trakcyjne zawieszone w ramach wózka za nos, ósmy elektrowóz otrzymał polskie silniki trakcyjne – takie jak zastosowano później w ET21. Osprzęt elektryczny, konstrukcji English Electric, był konstrukcyjnie identyczny z tym montowanym w przedwojennych lokomotywach EL100.
W sierpniu 1953 roku z Pafawagu wyjechała pierwsza lokomotywa serii E110, którą skierowano na testy na zelektryfikowane odcinki wokół Warszawy. Pierwsze sześć maszyn zostało wpisanych na stan PKP jeszcze w 1954 roku, siódmy egzemplarz wprowadzono do służby w 1956 roku, a osatni – ósmy w 1957. Pierwsze egzemplarze otrzymały oznaczenie serii E110. Później zmieniono oznaczenie na E02, a ostatecznie w 1960 roku na EP02.

Lokomotywy pracowały w lokomotywowni Łódź Olechów prowadząc pociągi pośpieszne i osobowe. W miarę jak na tory trafiały kolejne – coraz lepsze serie elektrowozów ich znaczenie malało i zostały przesuwane do obsługi lokalnego ruchu pasażerskiego. Na początku 1970 roku całą serię przeniesiono do lokomotywowni w Dębicy, gdzie znalazły zatrudnienie przy pociągach osobowych między Krakowem a Przemyślem. Mimo stosunkowo młodego wieku i niewielkich przebiegów maszyny były dość awaryjne i szybko odstawiono większość z nich. W 1971, po testach przeprowadzonych przez Centralny Ośrodek Badań i Rozwoju Techniki Kolejnictwa, zdecydowano o zmniejszeniu dopuszczalnej prędkości eksploatacyjnej do 70 km/h. W tym samym roku pozostałe w ruchu maszyny odstawiono do rezerwy.Krótko po odstawieniu, lokomotywami zainteresował się krakowski Zarząd Wagonów – zaproponował przekazanie trzech z nich do stacjonarnego ogrzewania wagonów (SUG) na stacjach Kraków Płaszów i Przemyśl Bakończyce. W sierpniu 1972, po demontażu zbędnego oprzyrządowania, elektrowozy o numerach 05, 07 i 08 zostały rozlokowane odpowiednio w Krakowie, Zakopanem i Przemyślu. W podobnym charakterze używano we Wrocławiu egzemplarz o numerze 03. Lokomotywa o numerze 08 grzała wagony w Przemyślu Bakończycach do sezonu 1996, skąd trafiła do lokomotywowni Kraków Prokocim. Tam dokonano jej zewnętrznego odnowienia i ustawiono jako pomnik. Po kilkunastu latach kondycja eksponatu znacznie się pogorszyła. Ostatecznie podjęto decyzję o przekazaniu pojazdu do Towarzystwa Kolei Wielkopolskich – Muzeum Parowozowni Jarocin. Zachowano w Polsce jeszcze dwa inne egzemplarze tej serii – maszynę o numerze 02 w muzeum Kolejnictwa w Warszawie oraz 07 – w skansenie w Chabówce.

Bibliografia:

Paweł Terczyński: EP02. Świat Kolei nr 2/1997 wyd. EMI-PRESS

Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw elektrycznych wyd. KOLPRESS 2017

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s